Tientallen Nederlandse ICOM-leden waren in november 2025 in Dubai voor de ICOM General Conference. Velen van hen maakten gebruik van een reisbeurs van ICOM Nederland om deze driejaarlijkse conferentie - soms voor het eerst - bij te wonen. Anderen leverden een actieve bijdrage; zij gaven een presentatie of organiseerden een bijeenkomst met hun internationale comité of werkgroep. We vroegen hen om hun meest opvallende, inspirerende en leerzame momenten met ons te delen. Hier volgt een selectie.
Nederlandse delegatie tijdens receptie op Nederlandse consulaat in Dubai. Foto: ICOM Nederland
Jude Finies, Terramar Museum, Bonaire: "Deze bijeenkomst deed me weer realiseren dat musea beschikken over een zeldzame positie: zij kunnen complexiteit tonen zonder te vereenvoudigen, en vragen stellen zonder direct antwoorden op te leggen. In een Koninkrijk waarin veiligheid en vrijheid relatief vanzelfsprekend lijken, is het juist deze positie die vraagt om aandacht voor wat kwetsbaar is, wat onder druk staat en wat dreigt te verdwijnen."
Thijs Gerbrandy, Van Gogh Museum: "Voor mij heeft zich een grotere wereld geopend dan ik voorheen kende van ICOM. Juist door over de eigen grenzen met collega’s op te trekken, uit te wisselen en elkaar te helpen en stimuleren, wordt mijn eigen werk als educator beter. Die inspiratie laat voor mij ook zien hoe we allemaal met dezelfde thema’s bezig zijn. Dat stemt op een bepaalde manier hoopvol."
Taskforce ICOM Working Group on National Committees. Foto: Arja van Veldhuizen
Thijs Gerbrandy, Van Gogh Museum: "Er werd enorm veel gepraat over participatie, co-creatie en take-overs. Zo wordt elke maandag in het Louvre Abu Dhabi, als het museum dicht is voor het publiek, het museum overgenomen door leerlingen van het primair- en voortgezet onderwijs. Dit doen ze niet alleen met kunstdocenten, maar ook met docenten van andere vakgebieden, zoals gym of scheikunde. Hier lees je er meer over."
IC dag CAMOC in het The Sheikh Mohammed bin Rashid Al Maktoum Centre for Cultural Understanding (SMCCU). Foto Omar Younis
IC dag CAMOC in het The Sheikh Mohammed bin Rashid Al Maktoum Centre for Cultural Understanding (SMCCU). Foto Omar Younis
Monique Brinks: "Het gedachtegoed van "empowered survivors" (War Childhood Museum) is een zeer waardevolle lens voor WO2-verhalen, zeker in combinatie met trauma-sensitieve presentatievormen. Geweldig dat dit museum er ook in Den Haag komt! Daarnaast onderstreept de revisie van de Code of Ethics hoe complex het is om mondiale principes te formuleren die lokaal toepasbaar zijn; relevant voor het WO2-veld waar morele en historische sensitiviteit hoog is. Ik heb met fascinatie de discussies gevolgd."
Isabel Beirigo, Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid: “Deelnemen aan de ICOM Working Group on Decolonisation stelde me in staat om in gesprek te gaan met leden uit de hele wereld, ieder met hun eigen context en uitdagingen.
Foto: Isabel Beirigo
Arja van Veldhuizen, Stadsmuseum Woerden: "De voor- en nadelen van AI in relatie tot musea kwamen voorbij. Ik werd extra alert op mogelijke vergroting van ongelijkheid door AI, zowel vanwege verschil in toegang tot deze technologie als vanwege de ondervertegenwoordiging van gemeenschappen in de grote vijver waaruit AI nieuwe ‘werkelijkheden’ presenteert. De meeste indruk op mij maakte de Stephen E. Weil memorial lecture door Lisa Sasaki van het Smithsonian Institution, waarin ze behoedzaam vertelde over hun omgang met de nieuwe werkelijkheden sinds de orders van president Trump. Ze zoeken naar hoe ze hun uitgangspunten niet te veel geweld aan hoeven te doen. Deels door voorbij de polarisatie van nu te kijken naar wat Amerikanen bindt over 50 jaar, en deels door meerdere stemmen naast elkaar te zetten, onder het motto: je valideert een mening niet door die (ook) toe te laten.”
Louvre Abu Dhabi. Foto: Arja van Veldhuizen
Frederike van Ouwerkerk, Breda University of Applied Sciences: ”Het congres had als thema: The Future of Museums in Rapidly Changing Communities. Wat ik meenam is dat zowel musea als het publiek op zoek zijn naar een sense of belonging. Zo zag ik mooie initiatieven op het gebied van het betrekken van de lokale gemeenschap. Het is me ook opgevallen dat met die sense of belonging men ook heel duidelijk gaat voor offline. New technology speelt wel een rol in het aantrekken van mensen en ook wel om het bezoek meer tot een belevenis te maken, maar het gaat om de rol die het fysieke museum kan spelen in het leven van mensen, door hen met het museum, maar vooral met elkaar te verbinden. Met name ook door goed naar elkaar te luisteren.”
Foto: Frederike van Ouwerkerk
Kate Seymour, SRAL Restauratieatelier: “Dat we met het complete bestuursteam samenkwamen onderstreepte het belang van fysiek samenwerken bij het besturen van ons comité en het coördineren van internationale inzet op het gebied van conservering. Een terugkerend thema was de waarde van gevestigde conservatietechnieken gecombineerd met innovatieve regionale aanpakken. Het community-led traningproject onderstreepte dat conserveren niet alleen een technische kant heeft, maar ook een sociale en maatschappelijke kant, die is geworteld in identiteit, gedeeld rentmeesterschap en lokale kennis."
ICOM - CC in Sjarjah. Foto: Kate Seymour
Jude Finies, Terramar Museum, Bonaire: "Alles bij elkaar was deze reis een eyeopener. Niet door één enkel moment, maar door de opeenstapeling van indrukken die duidelijk maakten dat er werk te doen is: in het verstevigen van onze eigen stem, in het verbinden van gemeenschappen, in het bundelen van onze krachten als Koninkrijk en in het blijven bevragen van de structuren waarin wij opereren."
Angela Manders, ArteKino: "Verblind door de glamour van de samenleving in Dubai, zou je bijna vergeten dat deze regio een rijke geschiedenis kent. Maar wat er over is gebleven lijkt voornamelijk te bestaan uit immaterieel erfgoed: tradities, gebruiken, symboliek en ideeën. De verenigde Arabische Emiraten is een jonge samenleving met nieuw geld en het kijkt naar de toekomst. De woorden van Her Highness Sheika Latifa bint Mohammed bin Rashid al Maktoum lieten mij nadenken over hoe wij deze Arabische maatschappij zien. Zij benadrukte daarom het belang van deze conferentie in Dubai, om de Arabische wereld te verbinden met de rest van de wereld. En wederom besef ik mij dat we meer ons best moeten doen om verder te kijken dan het oppervlak, om te begrijpen wat er onder zit."